definitie: een vasculair (bloedvat) reactiepatroon dat plotseling optreedt en meestal snel weer verdwijnt
Oorzaken:
Na aanraking met brandnetels, na inspanning, warmte, koude, druk, zonlicht, medicamenten (vooral acetylsalicylzuur, penicilline), etenswaren (vooral schaandieren, aardbeien, conserveringsmiddelen), infecties (alle soorten), insectenbeten, erfelijk (heriditair anioneurotisch oedeem, atopische constitutie), lupus erythematodes, maligniteiten, emotionele stress.
Het kan acuut of chronisch zijn. Chronisch als het langer dan 3 maanden bestaat.
Het erytheem (roodheid) ontstaat door vasodilatatie (bloedvatverijding) en verhoogde vasculaire permeabiliteit (verhoogde bloedvatwand doorgankelijkheid)
Frequentie:
Risicofactoren:
Verschijnselen:
Plotseling optredende, jeukende kwaddels (urticae)
De kwaddels kunnen samenvloeien en grote grillige plaqyes vormen
Het kunnen ook fijne bultjes zijn, omgeven door een rode hof (deze meestal na inspanning, warmte of stres) Complicaties:
Anafylactische reacties: Dit zijn allergische reacties over het hele lichaam:
Graad I: jeuk, gegeneraliseerde roodheid van de huid of overal bultjes
Graad II: jeuk, gegeneraliseerde roodheid van de huid of overal bultjes, overal oedeem (vochtophoping in de huid), misselijkheid, braken, licht in het hoofd, drukkend gevoel op de borst, buikpijn, diarree
Graad III: verschijnselen van graad I of II met stridor (piepende ademhaling door het dichtgedrukt zijn van de luchtpijp), dysfagie (niet goed kunnen slikken), heesheid, onduidelijke spraak, dyspnoe (te weinig kunnen ademen).
Graad IV: verschijnselen van graad I of II of IV met cyanose (blauw verkleuren), hypotensie (te lage bloeddruk), collaps (flauwvallen), incontinentie, bewusteloosheid, ernstige hartritmestoornissen.
Diagnostiek:
Behandeling:
Vermijden van de risicofactoren
Antihistaminica (alleen tegen de jeuk, niet tegen het oedeem. Terfenadine, cetirizine).
Bij anafylactische reacties:
Neerleggen op de grond, het liefst met harde bodem
Luchtwegen proberen vrij te houden (mond open houden, opletten dat de tong door de patiënt niet wordt ingeslikt, zorgen dat er niets in de luchtwegen ligt dat de ademhaling kan bedreigen)
Direct opname in een ziekenhuis regelen
0,3-0,5 mg adrenaline in de spier
Infuus aanbrengen (later kan het door shock moeilijk zijn)
Antihistaminica (clemastine 2 mg intraveneus)
Corticosteroiden (prednisolon 50 mg intraveneus)
Bij bronchospasmen vernevelen met salbutamol 5 mg
Controle: