Oorzaken:
Meestal is de oorzaak een bloedpropje of vaatvernauwing.
Hypertensie (hoge bloeddruk), sterke bloeddrukdaling, diabetes mellitus (suikerziekte), atriumfibrilleren (boezemfibrilleren), klepafwijkingen van het hart, recent myocardinfarct, aneurysma, open foramen ovale, verhoogde hematocriet (dik bloed), arteriele dissectie, trombocytose, stollingsafwijkingen, vasculitis, hemodynamische stoornissen.
Frequentie:
0,3 per 1000 per jaar
Leeftijd boven de 65: 2,2 per 1000 per jaar
Risicofactoren:
Verschijnselen:
Een typisch TIA verschijnsel is kortdurende blindheid aan 1 oog (amaurosis fugax)
Verschijnselen die voor kunnen komen (hoeven niet allemaal ook aanwezig te zijn) op grond van een doorbloedingsstoornis passend bij een grote arterie (slagader):
Arteria cerebri media:
-halfzijdige zwakte van arm en gelaat
-gevoelsstoornis van arm en gelaat
-afasie indien in de dominante hemisfeer (niet kunnen spreken of taal kunnen begrijpen)
-acalculie (onvermogen om cijfers en rekenkundige symbolen te herkennen)
-stoornis in de ruimtelijke orientatie
-dysartrie (moeite met uitspreken)
-hemianopsie (halfzijdige zichtuitval)
Arteria cerebri anterior:
-halfzijdige zwakte van been
-gevoelsstoornis van been
-gedragstoornis
-apathie
-desorientatie
-zelden zwakte van gelaat of arm en dysartrie
Arteria cerebri posterior:
-homonieme uitval van het gezichtsveld (beide binnenste zijden van het zich zijn uitgevallen) dit kan halfzijdig of een kwart zijn
-zelden halfzijdige zwakte of gevoelsstoornissen
Arteria vertebralis en arteria basilaris:
-halfzijdige coordinatiestoornis homoniem (aan de kant van het infarct) (cerebellum)
-dysartrie (niet goed kunnen uitspreken) (cerebellum)
-draaiduizeligheid (cerebellum)
-dubbelzien (hersenstam)
-slikstoornis (hersenstam)
-dysartrie (hersenstam)
-draaiduizeligheid (hersenstam)
-bilaterale (aan beide kanten) of alternerende (dan weer wel, dan weer niet) zwakte of gevoelsstoornissen (hersenstam)
-aantasting van de hersenzenuwen en een contralaterale hemiparese (niet kunnen bewegen van de spieren aan de andere kant van het lichaam, tenopzichte van het infarct) (hersenstam)
-homonieme (aan de kant van het infarct) pijnzinstoornis van de gelaatshelft en contralaterale (aan de tegenovergestelde kant) in het lichaam (medulla oblongata)
Complicaties:
Vaak blijven er nog wat restverschijnselen over (ondanks dat dat volgens de definitie niet mag voorkomen)
30% krijgt binnen 5 jaar een herseninfarct
Diagnostiek:
Echo-doppler van de carotiden
CT-scan hersenen
Laboratoriumonderzoek: algemeen bloedbeeld, glucose, ht, cholesterol, syfilisserologie
ECG en controle door cardioloog
Behandeling:
Eenmalig 300 mg acetylsalicylzuur. Daarna 1dd1 30 mg levendslang
Tweede keus: clopidogel 1dd1 75mg
Altijd statine voorschijven (ook bij normaal cholesterol)
Jaarlijkse controle Hb, ht
Bij cardiale embolieen orale antistolling
Bij hoge bloeddruk: bloeddrukverlaging
Bij carotisstenose (minstels 70% en TIA duidelijk door de stenose) een carotisdesobstructie operatie
Controle:
Extra informatie:
Stroomgebieden (deze komen aan beide kanten van de hersenen voor):
Arteria carotis externa: schildklier, pharynx, tong, aangezicht, hoofdhuid, groot deel van de hersenvliezen
Arteria carotis interna:
-Arteria opthalmica: oogbol, retina
-Arteria cerebri anterior: frontale hersenkwab, paramediane gedeelte hersenen (met het motore en sensibele deel van het been)
-Arteria cerebri media: temporale kwab, parietale kwab (met motorische en sensibele cortex. In de dominante hemisfeer ook spraak, rekenen en lezen):
--Perforerende arterieen: delen van de basale kernen, capsula interna, thalamus
Arteria vertebralis: cerebellum, occipitale kwabben:
-Arteria cerebelli posterior inferior: deel van de medulla oblongata, groot deel van de cerebellaire hemisferen
-Arteria basilaris: groot deel van de hersenstam:
--Arteria cerebri posterior: occipitale kwabben (met het zicht):
---Perforerende arterieen: basale kernen, capsula interna, thalamus
Hieronder staat de globale indeling van de hersenen:
