definitie: maligne (kwaadaardige) ontaarding van
testisweefsel (teelbal)
Oorzaken:
Maligne ontaarding van de cellen waaruit sperma ontstaat.
Onderverdeling in seminomen en non-seminomen.
Frequentie:
Bij 5% van alle testis ca is de tumor bilateraal (beide teelballen)
Risicofactoren:
Cryptorgidisme, eerder testis ca gehad, carcinoma in situ van de
testis, hypotrofische testis, onvruchtbaarheid, testis ca in de
familie, subfertiliteit, HIV.
Verschijnselen:
Balgevoel (een ander gevoel in de teelbal)
Harde zwelling in de teelbal
Complicaties:
Postoperatief:
Libidoverlies (minder zin in seks)
Erectiestoornissen (moeite om een stijve penis te krijgen)
Onvruchtbaarheid
Retrograde ejaculatie
Diagnostiek:
Letten op:
-Pijnloze zwelling/verharding van de testis, rugpijn, gynaecomastie,
cryptorgisme, operatielittekens (na orchidopexie, liesbreukoperaties,
orchiectomie), lymfeklieren, supraclaviculaire zwelling (met name
links), palpatie naar zwellingen in buik.
-Onderzoek altijd de contralaterale testis (het kan
ook bilateraal voorkomen)
-Bij gediagnostiseerd testis ca, contralateraal biopsie.
-Inguinale orchiectomie als deel van de behandeling en diagnostisch
(cave cryopreservatie!)
-Tumor markers: beta HCG, alfa-foetoproteine, lactaat-dehydrogenase
-Echo testis
-CT-abdomen en thorax (metastasen)
-CT-cerebrum (onderzoek metastasen bij slechte prognose testis ca)
-Zelden botscan (skeletmetastasen)
Behandeling:
-Bij verdenking op testis ca de patient cryopreservatie (bewaren van het
sperma) voorstellen, vanwege de mogelijkheid van onvruchtbaarheid na de
operatie.
-Binnen 2 dagen (bij verdenking op metastasen direct) inguinale
orchiectomie (via de lies de teelbal verwijderen)
-Bij zeer uitgebreid testis ca met operatie risico's (zoals dyspnoe bij
pulmonale metastasen) eerst chemotherapie
-Non-seminomen worden post operatief met chemotherapie behandeld (BEP bleomycine, etoposide en cisplatinum).
-Seminomen worden post operatief met radiotherapie behandeld (hogere
stadia met chemotherapie BEP bleomycine, etoposide en cisplatinum).
Controle:
Extra informatie:
Stadiering van het testis ca:
I: testis ca beperkt tot testis
II: Lymfekliermetastasen onder diafragma
III: Lymfekliermetastasen boven diafragma
IV: Extranodale metastasen
De prognose van seminomen is beter dan die voor non-seminomen.
56% van de non-seminomen: 92% 5-jaars overleving
28% van de non-seminomen: 80% 5-jaars overleving
16% van de non-seminomen: 48% 5-jaars overleving
90% van de seminomen: 86% 5-jaars overleving
10% van de seminomen: 72% 5-jaars overleving
