| Inhoud op alfabetische volgorde: A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z Terug naar EncyMed |
definitie: stijging van bloeddruk tot 140/90 mmHg en hoger bij zwangere vrouwen. Daarnaast eiwit in de urine of zwelling van de benen, armen en gezicht.
Oorzaken:
Onduidelijk. Er bestaan theorieen over afwijkingen in de placenta, immuunstoornissen of genetische aanleg.
Onderverdeeld in:
Milde pre-eclampsie:
Ernstige pre-eclampsie: bloeddruk boven de 160/110 mmHg, bloedstollingsproblemen, longoedeem, pijnlijke lever, enorme proteinurie (eiwit in de urine), geen urine productie (anurie) of het HELP syndroom.
Frequentie:
Komt voor bij 10% van de vrouwen tijdens hun eerste zwangerschap. Bij tweede of meerdere zwangerschap is de kans 7%.
Risicofactoren:
Eerste zwangerschap, tweelingen (of meerlingen), zeer jonge of oude vrouwen, eerder pre-eclampsie gehad (geeft 25% risico), pre-eclampsie in de familie, mola hydatidosa.
Verschijnselen:
Ontstaat meestal tijdens de laatste week van de zwangerschap (zelden eerder)
Oedeem (vochtophoping in het lichaam. Duidelijkst te merken aan het niet meer aan kunnen trekken van de schoenen)
Hoofdpijn
Duizeligheid
Bandgevoel (strak gevoel boven in de buik. Is een teken van leveraantasting)
tintelingen (paresthesieen) in voeten en handen
Visusstoornissen (lichtflitsen zien, vlekken voor de ogen)
Complicaties:
Leveroedeem met erge bovenbuikpijn aan de rechter kant
Leverruptuur (door het oedeem) waarna ernsitige interne hemorrhagieen (bloedingen)
Abruptio placentae (loslaten van de placenta)
Verhoogd bloedingsrisico (te zien aan bloedingen in de mond)
Hersenoedeem waardoor eclampsie (te merken door vlekken voor de ogen en ernstige hoofdpijn. Bij eclampsie zijn er epileptische insulten)
Hersenbloedingen
Diagnostiek:
Hypertensie (>140/90 mmHg)
24-uurs urine (onderzoek naar proteinurie)
Bloedbeeld (Hb, Ht, trombocyten)
Leverenzymen monitoren (ASAT, ALAT en LDH zijn verhoogd bij leverbeschadinging door leveroedeem)
Nierfunctie (urinezuur, albumine, creatinine)
Echo en hartonderzoek foetus
Verminderd bewegen van de foetus
Volgens de richtlijnen moet er sprake zijn van de novo hypertensie bij een zwangere vrouw met een of meer van de volgende bevindingen:
-proteinurie (>=300mg/dag. Of een eiwit/creatinineratio >=30)
-nierinsufficientie (creatinine >=90 micromol/L)
-leverbeschadiging (verhoogde leverenzymwaarden of ernstige pijn in de rechter bovenbuik of epigastrio)
-convulsies, hyperreflexie met clonus, ernstige hoofdpijn met hyperreflexie, visustoornissen (scotomen)
-trombocytopenie, DIS, hemolyse
-foetale groeivertraging
Behandeling:
Bedrust, ziekenhuisopname of inleiden van de geboorte. Keus is afhankelijk van de ersnst van de pre-eclampsie en het tijdstip tijdens de zwangerschap.
Magnesium sulfaat (indien niet voor inleiden wordt gekozen. Helpt tegen het ontwikkelen van epileptische insulten. Eerst 4g in 0,9 NaCl intraveneus in 10 min, daarna onderhoudsdosering 1 g/uur). Streven naar 4-7 mEq/L magnesium sulfaat in het bloed. Overdosering is gevaarlijk. Geef dan 1g calciumgluconaat in 10% oplossing langzaam intraveneus.
Anti-hypertensiva: Alfa-methyldopa 250 mg 2dd1 (maximale dosis 1000mg 4dd1) of intraveneus dihydralazine 1 mg/uur (maximaal 15mg/uur)
Controle:
Extra informatie: