| Inhoud op alfabetische volgorde: A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z Terug naar EncyMed |
definitie:
Oorzaken:
Aandoening van het skelet, waarbij er een lage botmassa en stevigheid is. Hierdoor kunnen makkelijk botbreuken optreden.
De optimale botmassa wordt berijkt op de leeftijd 25-30 jaar. Na 40ste jaar overheers de botafbraak (0,5% afbraak/jaar). Rond de menopauze is de botafbraak versneld (tot 5%/jaar)
Frequentie:
Risicofactoren:
Hoge leeftijd, vrouw, eerder botbreuken gehad, botbreuken bji familieleden, lichaamsgewicht<60kg, heel weinig beweging, vitamine D-deficientie, lage calciuminname (<500mg/dag), vroege menopauze, hyperthyreoidie, zichtstoornissen, roken
Geneesmiddelen: antiepileptica, langdurig corticosteroiden gebruiken, langwerkende benzodiazepinen
ziektes: darmontsteking, osteogenesis imperfecta, anorexia nervosa, hypogonadisme, malabsorptiesyndroom, primaire hyperparathyreoidie, maagresectie, Cushing syndroom, reumatoide artritis.
Verschijnselen:
Meest voorkomende botbreuken bij osteoporose:
pols-, wervel- en heup fracturen. 1 botbreuk geeft een veel hogere kans op nogmaals een botbreuk.
Complicaties:
Diagnostiek:
DEXA-meting bij risicoscore >3 (zie extra informatie): gedaan aan de heup en wervelkolom. Indien 1 of 2 van de 2 te laag is, is er afname van de botdichtheid. T (de botdichtheid afwijking is standaard deviaties (SD) van de gemiddelde piekmassa), tot 70 jaar is <-2,5 abnormaal laag. Voor leeftijd >70 meer naar Z kijken (aantal SD afwijking van gemiddelde massa op die leeftijd), bij een score <-1,0 is de afwijking abnormaal.
Bij verdenking op infectie of maligniteit bij rugklachten: BSE en alkalische fosfatasen
Bij evrdenking vit D tekort: vit- D testen.
X-foto bijverdenking fractuur.
Behandeling:
Controle:
Extra informatie:
Indicatie botdichtheidsmeting:
| risicofactor: | risicoscore | geslacht |
| eerder wervelfractuur | 4 | m/v |
| >3 maanden >7,5 mg/dag corticosteroiden | 4 | m/v |
| fractuur na 50ste levendsjaar | 4 | v |
| leeftijd>70 | 2 | v |
| leeftijd>60 | 1 | v |
| heupfractuur bij eerstegraads familielid | 1 | v |
| gewicht<60kg | 1 | v |
| ernstige immobiliteit | 1 | v |
