definitie: neurologische afwijkingen na infectie met de spirocheet Treponema pallidum.
Oorzaken:
Treponema pallidum wordt overgebracht via seksueel contact. Er ontstaat dan de ziekte syfilis. Syfilis geeft geen klinische verschijnselen. Er kan op den duur wel meningitis (hersenvliesontsteking) en meningovasculaire syfilis (met ontsteking van de bloedvaten. Hieroor ontstaan herseninfarcten) ontstaan. Later ook parenchymateuze neurosyfilis, met dementia paralytica en tabes dorsalis.
Frequentie:
Risicofactoren:
Verschijnselen:
Meningitis (eerste twee jaar na de infectie):
Acuut of subacuut hoofdpijn, nekstijfheid
Uitval van de nervus facialis (gestoorde mimiek van het gezicht), nervus vestibulocochlearis (met gestoord gehoor en evenwicht), nervus opticus (slecht zien en pupilafwijkingen), nervus oculomotorius (afwijkingen in de oogbewegingen en pupilafwijkingen)
Meningovasculaire syfilis (4-7 jaar na infectie):
Eerst enkele weken hoofdpijn, verwardheid en persoonlijkheidsveranderingen
Daarna meningitis (met nekstijfheid)
Verschijnselen van hersenzenuw uitval door een herseninfarct
Parenchymateuze neurosyfilis (10-20 jaar na infectie)
Dementia paralytica:
Progressieve dementie (geheugenstoornissen met confabulaties (woorden die zijn vergeten opvullen met niet bestaande woorden)), frontaal van karakter (gestoord oordeelvermogen, decorumverlies)
Epileptische insulten
Tremoren (trillen)
Dysartrie (moeite met uitspreken)
Ataxie (coordinatieproblemen)
Tabes dorsalis:
Pijn (hevige pijnscheuten, minuten tot uren durend. Vooral in de benen)
Ataxie (coordinatieproblemen)
Complicaties:
Diagnostiek:
Liquor: bij beginnende neurologische klachten zijn er afwijkingen in de liquor (lymfocytaire pleiocytose, hoog eiwit, hoog gammaglobuline)
Bij tabes dorsalis is er areflexie
Bij demetia paralytica zijn er Argyll Robertson-pupillen (afwezige directe en indirecte pupilreflex. Aanwezige pupilconstrictie bij convergentie)
Behandeling:
Penicilline G 24 miljoen eenheden 1dd1 intraveneus 14 dagen lang (dit kan de progressie van de neurologische klachten remmen, maar niet beter maken)
Bij pijnklachten (tabes dorsalis) carbamazepine of amitriptiline
Controle:
Extra informatie: