|
Inhoud op alfabetische volgorde:
A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z
Terug naar EncyMed |
definitie:
Oorzaken:
Genetische factoren. Verhoogde kwetsbaarheid. Ontstaan van recidieven door niet naleving van de adviezen van de psychiater.
Frequentie:
Risicofactoren:
Verschijnselen:
Zeer vrolijke stemming, zonder dat dat bij de situatie past (euforie)
Dysfoor kan ook voorkomen (ontstemd, wantrouwig, prikkelbaar, boos, kwaad, agressief)
Denkstoornissen
Slaapstoornissen
Grootheidswanen
Zelden hallucinaties
(Bijwerkingen van de behandeling met lithium: trillen, veel plassen, hypoactiviteit (weinig activiteit) van de schildklier)
Complicaties:
Diagnostiek:
Criteria volgens DNSM-IV voor een manische episode:
A Een duidelijk herkenbare periode met een abnormale en voortdurend verhoogde of prikkelbare stemming met expansief gedrag, die ten minste een week duurt.
B. Tijdens de stemmingsstoornis zijn die of meer van de volgende symptomen aanwezig:
-grootheidsideeen
-verminderde behoefte aan slaap
-spraakzaamheid
-verhoogde afleidbaarheid
-toeneming van doelgerichte activiteit
-zich overmatig bezighouden met aangename activiteiten waarbij een grote kans bestaat op ongewenste gevolgen
C. De stemmingsstoornis veroorzaakt duidelijke beperkingen in werk, normale sociale activiteiten, in relaties met anderen, maakt opneming in een ziekenhuis noodzakelijk om schade voor zichzelf of anderen te voorkomen of er zijn psychotische kenmerken.
Er is sprake van een hypomanie indien aan de bovenstaande criteria A en B wordt volgaan, maar dat de verschijnselen niet ernstig genoeg zijn om aan criterium C te voldoen.
Behandeling:
Opname in een psychiatrische gesloten inrichting. Dwang opname volgens IBS (In Bewaring Stellen) is meestal nodig.
Medicatie in vorm van een van de onderstaande (volwassenen dosering):
-Lithium. Start met 300mg 2-3dd1. Pas dosering aan tot de volgende spiegels bereikt worden: 0,8-1,2 mmol/L in de acute fase. 0,6-0,8 mmol/L in de profylactische fase. (niet bij: nierfunctiestoornis, organisch-psychiatrische stoornis, epilepsie, myocardinfact, acne, psoriasis. Kies dan carbamazepine of valproinezuur)
-Carbamazepine. Start met 200mg 2dd1. Pas dosering aan tot de volgende spiegels bereikt worden: 8-12 mg/L in de acute fase. 6-8 mg/L in de profylactische fase. Meestal wordt de dosering na 1 week telkens met 200mg verhoogd in 2dd1 voor de msr en 3-4dd1 voor de gewone tabletten. Maximum dosering 1200mg/dag.
-Valproinezuur. Start met 15mg/kg verdeeld in 2dd1. Bij acute manie 1000mg/dag en verhoog tot max 60mg/kg/dag. Pas dosering aan tot de volgende spiegels bereikt worden: 80-120 mg/L in de acute fase. 60-80 mg/L in de profylactische fase. (indien AV-blok, dan liever valproinezuur)
Jarenlange voortzetting behandeling is meestal verijst.
Bij op de voorgrond staande psychotische kenmerken kan een antipsychoticum toegevoed worden. Indien er ook slaapstoornissen op de voorgrond staan een benzodiazepine toevoegen.
Controle:
Extra informatie:
