| Inhoud op alfabetische volgorde: A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z Terug naar EncyMed |
definitie: chronische progressieve anterieure opticusneuropathie met een excavatie van de papil en bijpassende gezichtsuitval
Oorzaken:
Onderverdeeld in:
Openkamerhoekglaucoom (voorste kamerhoek is wijd open. Kamerwater ondervindt weerstand in het trabekelsysteem of daarachter)
-primair openkamerhoekglaucoom
--primair openkamerhoekglaucoom (met verhoogde intraoculaire druk, papilexcavatie, gezichtsuitval)
--normaledrukglaucoom (normale intraoculaire druk. Andere risicofactoren veroorzaken de papilexcavatie en gezichtsuitval)
--oculaire hypertensie (verhoogde intraoculaire druk, maar papil en gezichtsveld zijn normaal)
--glaucoomverdacht (papilexcavatie zonder gezichtsuitval)
-secundair openkamerhoeglaucoom (bijvoorbeeld door het pigmentdispersiesyndroom, lokaal steroidgebruik, caroticocaveneuze fistel)
Geslotenkamerhoekgaucoom (voorste kamerhoek is nauw. Kamerwater ondervindt weerstand nog voordat het het trabekelsysteem bereikt)
-primair geslotenkamerhoekglaucoom
--acuut glaucoom (forse en plotselinge stijging van de intraoculaire druk)
--chronisch of intermitterend geslotenkamerhoekglaucoom (met drukpieken. Verhoogde druk ontstaat vooral als de pupil wijd is)
-secundair geslotenkamerhoekglaucoom (bijv na uveritis, vaatnieuwvorming, tumor)
Congenitaal glaucoom (ook onderverdeeld in primair en secundair. Oog kan bij neonaten door hoge intraoculaire druk enorm groot worden. Dit heet buftalmie)
Frequentie:
Risicofactoren:
Verhoogde intraoculaire druk (verhoogde oogdruk), positieve familieanamnese voor glaucoom, myopie (bijziendheid) van meer dan 6D, hart- en vaatziekten, stoornissen in de doorbloeding van de oogzenuw, diabetes mellitus, negroide ras, oudere leeftijd.
Verschijnselen:
Bij een openkamerhoekglaucoom:
Het zicht valt uit aan de zijkanten. Dit wordt vaak pas opgemerkt als het zeer uitgebreid is en er alleen nog een centrale koker zichtbaar is.
Bij een geslotenkamerhoekglaucoom:
-Acuut glaucoom:
--pijn in en om het oog
--snelle afname zicht
--er worden gekleurde kringen rond lichtbronnen gezien (halo's)
--oog is rood
--pupil is lichtstijf
--misselijkheid en braken
-Chronisch geslotenkamerhoekglaucoom
--pijn bij oplopende druk
--rood oog
--wazig zien en zien van halo's.
Complicaties:
Diagnostiek:
Bij openkamerhoekglaucoom:
Oogdrukmeting, fundoscopie (excavatie van de papil. De middelste bleke schijf wordt groter, waardoor de verhouding binnenste/buitenste schijf >0,5 wordt), gezichtsveldonderzoek (perifere gezichtsuitval)
Bij geslotenkamerhoekglaucoom:
-zijn meestal hypermetroop (verziend)
-oogdruk is meestal sterk verhoogd. Palpatoir kijharde oogbol
-ondiepe voorste oogkamer bij spleetlamponderzoek
-cornea is dof
-pupil is lichtstijf
-papil moet onderzocht worden, maar dit is in het acute stadium vaak moeilijk
Bij een buphthalmus:
Controlleer de diameter van de cornea. Indien deze groter is dan 10mm is er een verdenking op buphthalmus.
Behandeling:
Bij een openkamerhoekglaucoom:
Doeleinden zijn het verminderen van de kamerwaterproductie, het verbeteren van de afvloed van kamerwater en het verbeteren van de bloedvoorziening van de nervus opticus.
Medicamenteus:
-Betablokkers (niet-selectief bijv. befunolol, selectief bijv. betaxolol)
-Carboanhydraseremmers (bijv. acetazolamide)
-parasympaticomimetica (bijv. aceclidine)
-prostaglandineaginisten (latanoprost)
Laserbehandeling/lasertrabeculoplastiek (hierbij worden er in de trabeculae littekens aangebracht, waardoor het weefsel gaat krimpen en de afvoergangen beter doorgankelijk zijn)
Operatief:
Trabeculectomie (TE) in combinatie met mitomycine-c (MMC) (er wordt een klein gaatje gemaakt tussen de sclera en de cornea. Dat mond uit in een pocket direct onder een stukje sclera en de conjunctiva. Mitomycine-c wordt gebruikt om fibrose van de pocket te voorkomen en om celdeling in de pocket tegen te gaan. Dit alles dus om te voorkomen dat de pocket dicht gaat)
Soms is het nodig om een revisie van de pocket te doen, bijvoorbeeld omdat die te dun is geworden door gebrekkige celdeling door mitomycine-c. Dan vindt revisie van de filterblaas (FB) plaats (dus van die pocket).
Bij een geslotenkamerhoekglaucoom:
Bij acuut glaucoom:
-druppel timolol en een tablet Diamox toedienen. Direct doorverwijzen naar oogarts.
-laseriridectomie of operatieve iridectomie. Dit profylacties (vanwege de 50% kans aan het andere oog op acuut glaucoom) ook iridectomie
Bij een chronisch geslotenkamerhoekglaucoom:
Soms filtrerende operatie nodig. Soms ook cataractoperatie indien de lens gezwollen en cataracteus is.
Bij een buphthalmus:
-bij verdenking direct doorsturen naar oogarts
-goniotomie (persisterend embryonaal weefsel in de kamerhoek klieven)
-filteroperatie
-glaucoomfilter
Bij een secundair glaucoom dient de onderliggende aandoening aangepakt te worden. Bij zeer therapieresistente secundaire glaucomen kan een kunststof drainagesysteem geimplanteerd worden of kan er cyclodestructie (deel van het corpus ciliare vernietigen) uitgevoerd worden.
Controle:
Extra informatie: