Warning: include(/home/sites/encymed.com/public_html//vraagje/comment.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/qb101211/data/www/encymed.com/ency_nl/e/include.php on line 11

Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/encymed.com/public_html//vraagje/comment.php' for inclusion (include_path='.:/opt/alt/php52/usr/share/pear:/opt/alt/php52/usr/share/php') in /var/www/qb101211/data/www/encymed.com/ency_nl/e/include.php on line 11
Epilepsie
Inhoud op alfabetische volgorde:

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z

Terug naar EncyMed


Epilepsie

definitie: aanvalsgewijze ongecontrolleerde electrische ontladingen in de hersenen

Oorzaken:
Oorzaken zijn niet altijd aan te wijzen. Soms zit er een hersenafwijking, contusie, bloeding, onttrekking (alcohol of bijvoorbeeld aan anti-epileptica), parasiet (Cysticercus cellulosae), koorts of tumor achter.

Soorten epilepsie:
Partiele aanval: de aanvallen ontstaan vanuit 1 gebied in de hersenen, dat kan worden herleid door de verschijnselen of door EEG. Deze aanval kan gevolgd worden door een secundair gegeneraliseerde aanval.
Onderverdeling van partiele aanvallen:
-eenvoudig partiele aanval: helder bewustzijn. Aura (zie verschijnselen), trekkingen of verstijving van 1 duim, arm, been of de helft van het gelaat. Prikkeling in de tong.
-complex partiele aanval: gestoord bewustzijn. Vooruit staren. Automatische handelingen verrichten (zoals kauwen, lopen, kloppen).
-secundair gegeneraliseerde aanval: tonisch-klonisch insult (zie verschijnselen)

Primair gegeneraliseerd: er zijn geen tekenen vooraf die kunnen wijzen op een lokaal begin van de aanval.
Onderverdeeld in:
-tonisch-klonisch insult (zie verschijnselen)
-absebces (seconden durende staaraanvallen met verlaagd bewustzijn. Beginnen en eindigen abrupt. Vooral op kinderleeftijd)
-myoklonieen (kortdurende symmetrische spierschokken, meestal in armen en schouders. Normaal bewustzijn)
-atone aanvallen (plotseling verlies van de kracht in de spieren. Hierdoor vallen. Op kinderleeftijd)

Frequentie:
5% van de bevolking maakt het minstens 1x door.
4% van de kinderen maakt een koortsstuip door.
Prevalentie 1 per 150.

Risico factoren:


Verschijnselen:
Tonisch-klonisch insult (grand-mal):
-Geen tekenen voroafgaand aan de aanval
-Kreet slaken
-Op de tong bijten (tongbeet) en urine verlies -Verkrampen van armen en benen
-Heftige symmetrische spierschokken
-Duurt 2-3 minuten
-Na de aanval uitputting, verwardheid, snel geirriteerd, spierpijn en hoofdpijn (herstelperiode enkele dagen)

Aura
bij epilepsie is een vorm van partiele epilepsie (kan dus ook gevolgd worden door gegeneraliseerde epilepsie). Verschijnselen kunnen zijn:
-Rising epigastric sensation (opstijgend warm gevoel vanuit de maag naar de keel)
-Vreemde geuren ruiken (zoals van verbrand rubber)
-Visuele sensaties (kleuren zien, vervormingen van het beeld) -Deja-vu's (gevoel alsof alles heel bekend voorkomt)

Epilepsiesyndromen:
Partiele epilepsiesyndromen:
-Benigne neonatale convulsies: 2-3de levendsdag. Klonisch. Enkele dagen en gaan vanzelf over.
-Benigne kinderepilapsie met centro-temporale pieken: 4-12 jarige leeftijd. Eenvoudig partiele aanvallen, vooral in het gezicht (niet kunnen praten, tintelingen rond de tong, kwijlen). Behandeling niet nodig. Gaat vanzelf over
-Symptomatische lokatiegebonden epilepsiesyndromen: door een aangeboren of verworven hersenletsel. Medicatie is wel nodig.
-Cryptogene epilepsiesyndromen: waarschijnlijk een focale oorzaak, maar die kan niet worden gevonden. Behandeling hangt af van de mate van de epilepsie.

Gegeneraliseerde epilepsiesyndromen:
-Absences (petit mal): bwgint tuaawn 4-12 jaar, door meestal tot 20ste. Gaat vaak samen met tonisch-klonische insulten. Kan worden opgewekt door hyperventilatie.
-Juveniele myoklonische epilepsie: 's morgens schokken in armen of benen. 's Nachts of 's morgens tonisch-klonische aanvallen. Begint op puberleeftijd. Levendslang valproaat nodig
-Reflexepilepsie: uitgelokt door stimulie (televisie, videospelletjes, disco's, andere lichtflitsen). Meestal bij kinderen.
-Syndroom van West: ontstaat rond de leeftijd van 6 maanden. Spierschokken en ofwel inelkaar krimpen en gebogen armen en benen hebben, ofwel overstrekken. Duurt seconden en komt in series voor. Huilen. Slechte ontwikkelingsprognose.
-Syndroom van Lennox-Gastau: meestal onderliggende cerebrale pathologie. Begint op kinderleeftijd. Myoklonieen, atone aanvallen, tonische aanvallen, atypische absences. Slechte ontwikkelingsprognose en behandelprognose.
-Progressieve myoklonische epilepsie: meestal een onderliggende metabole stoornis. Myoklonieen en tonisch-klonische insulten. Begint op kinderleeftijd. Vaak ontstaa ontwikkelingsachterstand.

Overige:
-Febriele convulsie (koortsstuip. Ontstaat bij oplopende lichaamstemperatuur bij kinderen. Een klein deel van de kinderen ontwikkelt later epilepsie.
-Acute symptomatische aanvallen: ontstaan bij acute ziektes (zoals metabole ontregeling, hersen trauma, herseninfarct of bloeding). Behandel de onderliggende oorzaak. Het is nog geen epilepsie als het alleen tijdens de acute ziekte voorkwam.
-Geisoleerd insult. 40% kans op een tweede insult binnen 2 jaar.

Complicaties:
Een epileptische aanval kan overgaan in een status epilepticus, waarin er achter elkaar epileptische aanvallen zijn, zonder dat het lichaam tot rust kan komen, of dat de aanval langer dan 30 minuten duurt. Dit is een dodelijke aandoening.
De status epilepticus wordt onderverdeeld in een convulsieve status epilepticus (serie tonisch-klonische insulten, met gevaar op zuurstoftekort, inademen van overgeefsel, verwondingen, te hoge lichaamstemperatuur, extreme belasting van het hart en andere spieren. Soms kan het ook gaan om partiele epileptische insulten), non-convulsieve status epilepticus (een serie van complexe partiele aanvallen)

Diagnostiek:
EEG (om herhalingsrisico te bepalen. Met afwijkingen is de kans op herhaling 5x zo groot. Ook kan het worden gebruikt om de epilepsie aan te tonen en om te bepalen om welk epilepsiesyndroom het gaat). Een 24 uurs EEG registratie kan handig zijn indien het niet is gelukt de epilepsie aan te tonen en indien er twijfel bestaat over de diagnose.
In acute situaties eerst een CT-brein. In alle andere gevallen direct een MRI-brein.

Specifieke EEG beelden:
-bij abcenses: drie piekgolven per seconde.
-bij syndroom van West: chaotische hoogvoltage pieken.


Behandeling:
Bij een epieptische aanval met schokken langer dan 5 minuten of met een bewustzijnsverlies langer dan 3 minuten dient direct een ambulance te worden gebeld. De kans is dan groter dat de epileptische aanval overgaat in een status epilepticus.
Status epilepticus: couperen met diazepam intraveneus of clonazepam intraveneus of midazolam intraveneus. Opladen met fenytoine intraveneus.
Tijdens de tonische fase niet de kaak proberen te openen. Na de tonische fase moet de patient in een stabiele zijligging worden gelegd. Let op inademing van overgeefsel en op het inslikken van de tong. Luchtweg vrijhouden.

Let op! Nooit een proefbehandeling starten. De diagnose moet vast staan voordat met behandeling wordt begonnen.

Partiele aanvallen, keuze uit:
1ste keuze: carbamazepine of valproaat of lamotrigine
2de keuze: topiramaat of levetiracetam of colbazam of fenytoine

Gegeneraliseerde aanval, keuze uit:
Bij een tonisch-klonisch insult:
1ste keuze: carbamazepine of valproaat of lamotrigine
2de keuze: topiramaat of levetiracetam of colbazam of fenytoine
Bij abcenses: valproaat of lamotrigine of ethosuximide
Bij myoklonieen: valproaat of clobazam of clonazepam

Specifieke vormen:
-Juveniele myoklonische epilepsie: valproaat
-Reflexepilepsie: vermijden van lichtflitsen. Valproaat bij spontane insulten
-Syndroom van West: vigabatrine. Eventueel ACTH of nitrazepam
-Febriele convulsie (koorts convulsie): tijdens de aanval (na 5 min na begin aanval) diazepam via rectiole. Indien aanval langer dan 10 min duurt direct naar ziekenhuis. Paracetamol tijdens koorts (500 mg iedere 4 uur. Kan als zetpil). Eventueel voor de koortspiek diazepam rectiole. Eventueel diazepam als onderhoudsdosering. Behandel de oorzaak van de koorts.

Hersenchirurgie is mogelijk indien er epileptische aanvallen ontstaan uit een lokaal gebied in de hersenen.


Controle:


Extra informatie:
Rijden met epilepsie is levendsgevaarlijk. Vraag daarom na hoe lang het niet mag en of het nog wel mag.
Voorzichtigheid is geboden met zwemmen en andere situaties waarbij plotseling bewustzijnsverlies dodelijk kan aflopen.

Terug naar hoofdpagina <<