Dermatologie

Provoke
Versimpelde differentiaaldiagnose van dermatologische ziektebeelden

-> Provoke: plaats, rangschikking, omvang, vorm, omtrek, kleur, efflorescentie

Plaats: bijv. op de handrug, buik enz.

Rangschikking:
-corymbiform (moederlaesies met satellieten)
-annulair (ringvormig)
-lineair (lijnvormig)
-en bouquet/herpetiform (dicht op elkaar)
-gedissemineerd (gegeneraliseerd en niet gegroepeerd)
-diffuus (aaneengesloten)
-discreet (van elkaar gescheiden)
-reticulair (netvormig)
-confluerend (samenvloeiend)
-folliculair (gebonden aan follikels)
Uitbreiding:
-solitair (beperkt tot een laisie)
-circumscript (beperkt tot een klein gebied)
-regionaal (beperkt tot een groter gebied)
-segmentaal (in het verzorgingsgebied van een ganglion)
-gegeneraliseerd (verspreid over een groot gedeelte van de huid)
-universeel (verspreid over de gehele huid)

Omvang:
Aantal: tiental, hondertal
Grootte:
-miliair (1-2 mm)
-lenticulair (3-10 mm)
-nummulair (1-3 cm)
-kinderhandpalmgroot (3-5 cm)
-gandpalmgroot (5-10 cm)

Vorm:
-rond
-ovaal
-polygonaal (veelhoekig)
-polycyclisch (veelbochtig)
-rechthoekig
-lineair (lijnvormig)
-gegyreerd (geslingerd)
-dendritisch (vertakt)
-grillig
-annulair (ringvormig)
-arciform (boogvormig)
-circinair (onderbroken ringvormig)
-concentrisch (meerdere ringen vanuit centrum, ringen hebben dezelfde kleur)
-kokardevormig (iris- of schietschijfvormig, met verschillende kleuren)
3D vorm:
-bolrond
-bolrond met indeuking
-hemisferisch
-vlak
-spitis
-stomp
-gesteeld
-hobbelig
-opgeworpen rand

Omtrek:
-lijnscherp
-scherp
-matig scherp
-onscherp

Kleur:
De kleur van de afwijking + of deze:
-webdrukbaar is
-niet-wegdrukbaar is
-granulomateus is (krijgt een "appelmoeskleur" bij diascopie)

Efflorescenties:
-macula (omschreven kleurverandering van de huid)
-dyschromia (niet nader omschreven kleurverandering, niet wegdrukbaar)
-erythema (niet nader omschreven, wegdrukbare roodheid)
-purpura (niet wegdrukbare roodheid, bloeding die paarsbruin tot geelbruin wordt)
-teleangiectasia (wegdrukbare felle roodheid, blijvend verwijd bloedvat)
-papula (circumscripte solide verhevenheid <1cm)
-urtica (netelroos. Vlakke circumscripte verhevenheid)
-nodulus (circumscripte palpabele weerstand in de cutis of subcutis, al dan niet boven de huid verheven <1cm)
-nodus (zie nodulus, maar dan >1cm)
-tumor (solide verhevenheid >1cm)
-plaque (solide vlakke verhevenheid van de huid >1cm)
-vesicula (holte met helder vocht in epidermis <1cm)
-bulla (zie vesicula, maar dan >1cm subcorneaal, inra- of subepidermaal gelegen)
-pustula (zichtbare holte gevuld met purulent vocht <1cm)
-squama (schilfering)
-crusta (korst)
-comedo (ophoping van talk in een afgesloten talgklieruitvoergang)
-lichenificatie (vergroving van het huidrelief)
-erosie (defect van enkel de epidermis)
-excoriatie (epidermodermaal defect)
-vulnus (defect tot in de subcutis)
-ulcus (een huiddefect dat niet of nauwelijks geneest)
-rhagade/fissuur (inscheuring van de huid)
-atrofie (afname van het volume van de huid)

Huidschilfering beschreven als:
-pityriasiform (poeder achtig)
-psoriasiform (kaarsvet achtig)
-ichthyosiform (visschubachtig)
-keratotisch (eeltvormig)
-collerette (ringvormig kransje van schilfers)
-craquele (grof netwerk van fijne barstjes van de huid)
-seborroisch (geel vettig)

-> Versimpelde differentiaaldiagnose van dermatologische ziektebeelden:
(voor een uitgebreide DD van huidziekten, ga naar: http://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Efflorescenties.htm)

Erytheem
Papuleuze dermatosen
Erythemo(papulo)squameuze dermatosen
Eczemen
Vesiculo (bulleuze) dermatosen
Pustuleuze dermatosen
Trichosen
Ulcereuze dermatosen
Vaatziekten en vasculaire reacties
Pruritus
Dermatomycosen
Squameuze afwijkingen of droge huid
Sclerose
Tumoren

Erytheem
a. gelokaliseerd
- erysipelas
- rosacea
- lupus erythematodes
- erythema intertrigo
- erysipeloid
- erythema faciale
- SLE
- erythema perstans
- erythema palmare
- erythema nodosum
- fenomeen van Raynaud
- overige
b. gegeneraliseerd
- exanthematische erythemen
- mononucleosis infectiosa
- geneesmiddeleneruptie
- secundaire syfilis
- erythema multifome
- overige
c. annulair en gegyreerd
- erythema chronicum migrans
- erythema multiforme
- erythema annulare centrifugum
- erythema exsudativum multiforme
- grannuloma annulare
- livedo reticularis
- larva migrans
- erythema annulare rheumatica
- erythema marginatum
- erythema migrans arciforme
- erythema migrans necroticans
- erythema gyratum repens
- erythema gyratum perstans
- overige

Dyschromieen
- melasma (vlekkerige hyperpigmentatie op het gelaat)
- postinflammatoire hyperpigmentatie

Papuleuze dermatosen
a. papillomateus
- verruca vulgaris
- verruca seborrhoicum
- condylomata acuminatum
- condyloma latum
- molluscum contagiosum

b. hemisferisch en bolrond
- urticaria
- prurigo
- scabies
- milium
- granuloma annulare
- secundaire syfilis
- Kaposi sarcoom

c. vlak
- lichen (ruber) planus
- prurigo nodularis
- verruca plana

d. spits
- prurigo
- condylomata acuminatum


Erythemo(papulo)squameuze dermatosen
a. essentieel
- psoriasis vulgaris
- psoriasis inversa
- psoriasis arthropatica
- eczema seborrhoicum
- pityriasis rosea
b. facultatief
- dermatomycose
- lupus erythematodes (CDLE)
- geneesmiddeleneruptie
- secundaire syphilis
- sommige (monomorfe) eczeemtypen
- overige

Eczemen
- Allergisch contacteczeem
- Orthoergisch contacteczeem
- Dermatitis solaris
- Constitutioneel eczeem
- Seborrhoisch eczeem
- Mycotisch eczeem
- Acrovesiculeus eczeem
- Tylorisch eczeem
- Microbieel eczeem
- Variceus eczeem
- Nummulair eczeem
- Dermatitis perioralis
- Eczema intertrigosum
- Craquele eczeem
- Juveniele plantaire dermatose
- Geneesmiddelen geinduceerd
- Overige

Vesiculo(bulleuze) dermatosen
a. vesiculeus
- herpes simplex
- herpes zoster
- varicella
- hand-, mond- en voetziekte (blaasjes op handen, voeten en mond)
b. bulleus
- impetigo bullosa
- erythema multiforme
- geneesmiddeleneruptie
- immunobulleuze dermatosen
- porphyrie
- epidermolysis bullosa
- pemphigus vulgaris
- dermatitis herpetiformis
- overige

Pustuleuze dermatosen
- Furunkel
- Carbunkel
- Impetigo (krentenbaard. felle roodheid en pustels in het gezicht. Vooral bij kinderen)
- Acne conglobata (ernstige acne op nek, gezicht, rug en billen. Dubbel- en reuzecomedonen, infiltraten, abcessen, fistels en littekens)
- Acne excoriee
- Acne vulgaris (comedonen, pustels)
- Naevus comedonicus
- Rosacea (papels, pustels, teleangiectasieen op het gezicht)
- Folliculitis (pustel in de haarzak. Er kan een haar door de pustel steken)
- Folliculitis barbae (sycosis barbae. De gehele haarfollikel is ontstoken. Zit in de baardstreek)
- Dermatitis perioralis
- Dermatitis ocularis
- Dermatomycose
- Pustulosis palmoplantaris (op handpalmen en voeten pustels in verschillende stadia, schilfering, erytheem. Pustels drogen uit in bruine maculae)
- Psoriasis pustulosa (temperatuursverhoging, pijn, malaise. De steriele pustulae kunnen samenvloeien tot bullae)
- Secundaire pustelvorming bij herpesinfecties enz.
- Geneesmiddeleneruptie
- Pitysporum-folliculitis
- Seniele comedo

Trichosen
- alopecia areata (ronde tot ovale plekken van haaruitval, kunnen samenvloeien)
- alopecia praematura
- alopecia androgenica (als gevolg van androgene steroiden. Bij vrouwen diffuus dunner wordend haar. Bij mannen vooral op de kruin en in de slapen)
- anageen effluvium (diffuuse haaruitval 7-14 dagen na cytostatica of andere toxines)
- telogeen effluvium (door koortsende ziekte, zwangerschap, narcose, geneesmiddelen, voedingsdeficienties en endocriene stoornissen na 3 maanden haaruitval)
- ectodermale dysplasie (erfelijke aandoening)
- allopecia areata (pleksgewijze haaruitval)
- tinea capitis (haarstompjes aanwezig, schilfering. Positieve KOH test)
- secundaire syfilis
- traumatische alopecie (vaak door tractie aan de haren door vlechten, bleken)
- trichotillomanie (dwangmatig uittrekken van haren)
- verlittekenende folliculitis (ontstekingsverschijnselen en pusvorming)
- lupus erythematodes (grillige haaruitval, met schilfering en roodheid)
- pseudopellade van Brocq (verlittekening, zonder ontstekingsverschijnselen. Idiopathisch)
- aplasia cutis congenita (haaruitval op 1 plek. Aangeboren)

- hirsutisme (te veel haar dat via een mannelijke distributie groeit)
- hypertrichose (te veel haar dat niet via een mannelijke distributie groeit)

Ulcereuze dermatosen
- ulcus cruris venosum (zweer op been door aderinsufficientie)
- ulcus cruris arteriosum (zweer op been door slagaderinsufficientie. Vaak lateraal of pretibiaal. Vaak 's nachts pijn)
- gemengd arterieel en veneus ulcus cruris (zweer door ader- en slagaderinsufficientie)
- microangiopathisch ulcus (door insufficientie microcirculatie. Vaak bij hypertensie en diabetes. Vaak meerdere zweertjes)
- decubitus/ traumatisch ulcus (doorligplek/ zweer na ernstig ongeluk)
- neurotrofisch ulcus (zweer die onstataat door verminderd gevoel in de huid. Vaak op voetzolen)
- ecthyma (door streptokokken of stafylokokken. Acuut beloop. Purulente korsten. Onstaan na infectie van bijv. een insektenbeet)
- ulcus bij vasculitis (pijnlijke zweer. Daarnaast purpura, livedo, noduli, nodi)
- ulcererende tumor
- pyoderma gangraenosum (opgeworpen en livide-rode rand, ontstaat in korte tijd, zeer pijnlijk. Immunologische oorzaak)

Vaatziekten en vasculaire reacties
- varicositas
- tromboflebitis
- tromboflebitis migrans
- cutane vasculitis van de kleine bloedvaten
- septische purpura/vasculitis
- capillaritis/ gepigmeneerde purpura

Pruritus

Dermatomycosen
- dermatofytosen
- candidiasis
- malassezia infecties

Squameuze afwijkingen of droge huid
- keratosis piloris
- ichthyosis vulgaris

Sclerose
- lichen sclerosis

Tumoren (premaligne en maligne)
- Keratosis actinica
- Verruca seborrhoica
- Morbus Paget
- Morbus Bowen
- Naevus pigmentosus
- Blue naevus
- Naevus naevocellularis
- Atheroomcyste
- Dermatofybroom
- Spinocellulaircarcinoom
- Basaalcelcarcinoom
- Plaveiselcelcarcinoom
- Melanoom (superficial spreading melanoma SSM, nodulair melanoom, lentigo maligna melanoma LMM, acrolentigineus melanoom, subunguaal melanoom)
- Angiomateuze tumoren
- Overige

Terug naar hoofdpagina <<

Commentaar

Naam