definitie: onvoldoende werking van de hartspier
Oorzaken:
Systemische hypertensie (hoge bloeddruk), pericarditis obstructiva en hartaandoeningen: aortaklepstenose, aortaklepinsufficientie (hartklep afwijking), mitralisklepinsufficientie, ventrikelseptumdefect, tricuspidalisinsufficientie, mitralisklepstenose, tricuspidalisklepstenose, myocardiaal, ischaemische hartspierbeschadiging, cardiomyopathie
Linkszijdige decompensatio cordis (linksdecompensatie): onvoldoende werking linker ventrikel. Kan leiden tot astma cardiale. Lijkt op astma, maar komt door overdruk in capilairen in de longen met als gevolg vocht uittreding (oedeem)
Rechtszijdige decompensatio cordis (rechtsdecompensatie): onvoldoende werking rechter ventrikel
Backward-failure is linkszijdige of rechtszijdige decompensatio cordis
Foreward failure is de situatie waarin het hart onvoldoende bloed rond kan pompen (met een laag hartminuutvolume)
Oorzaken decompensatie bij pasgeborene:
-pulmonaal stenose
-pulmonalisatresie
-hypoplastisch linker hart syndroom
-kritische aorta stenose
-ernstige coarctatio aortae
-interruptie aortaboog
Bij zuigelingen vanaf 3 maanden decompensatie door:
-VSD
-AVSD
-persisterende ductus Botalli
Frequentie:
Risicofactoren:
Verschijnselen:
Linkszijdig hartfalen:
Kortademig (dyspneu), meestal in de nacht of bij inspanning
Orthopneu (kortademigheid die vermindert door recht op zitten)
Droge niet-productieve hoest (dan ernstig hartfalen)
Rechtszijdig hartfalen:
Oedeem in benen, overdag wel en na lang liggen verminderd (ophoping van vocht in de benen)
Nycturie (vaak 's nachts plassen)
Foreward failure:
Vermoeidheid
Koud
Concentratiestoornissen
Erg weinig inspanning kunnen leveren
Hartfalen bij zuigelingen:
-kortademig bij inspanning
-veel zweten
-slecht drinken
-weinig gewichtstoename
-recidiverende luchtweginfecties
-koude acra (handen en voeten)
Complicaties:
Foreward failure kan overgaan in cardiogene shock
Diagnostiek:
X-thorax om de grote van het hart en de longvaten te beoordelen
ECG om eventuele hartritmestoornissen op te sporen
Echocardio om de functie van de kamers te bepalen en klepgebreken op te sporen
Linkszijdig:
Crepitaties over de longen en patient kan niet plat liggen (al vrij gevorderde decompensatio)
Rechtszijdig hartfalen:
CVD (centraal veneuze druk) verhoogd
Leverstuwing, hepatomegalie, ascites.
Foreward failure:
Lage bloeddruk
snelle hartslag
lage polsdruk
koude extremiteiten
perifere cyanose
Zuigelingen met decompensatie:
Altijd een echo cor doen (daarnaast kan ook een X-thorax en ECG gedaan worden, maar de echo is belangrijker)
-zwakke pulsaties (haast geen pols)
-tachycardie (te snelle hartslag)
-tachypnoe (te snelle ademhaling)
-groot hart op X-thorax
-hartgeruis
-gallopritme
-orgaan vergroting
Behandeling:
Verlaging van de voorbelsting van het hart door diuretica, nitraten, natriumbeperkt dieet
Verlanging van de nabelsting door ACE-remmers, hydralazine
Digitalisglycosiden om de hartkracht te verbeteren
PACE maker om de hartfrequentie te garanderen
Zuigelingen met decompensatie:
Diuretica toedienen om het kind wat aan te laten sterken voor de operatie.
Controle:
Extra informatie:
Bij decompensatio cordis worden meerdere systemen in werking gesteld om de decompensatio op te heffen. Er treedt hypertrofie op van de hartspiercellen, verhoogde sympaticusactiviteit (waardoor het vaatvolume kleiner wordt en het hart sneller en krachtiger slaat), activatie van het RAAS (renine-angiotensine-aldosteronsysteem met natrium en waterretentie), ADH (anti diuretisch hormoon) productie met waterretentie, atriaal natriuretisch peptide productie.