COPD

definitie: Een ziektebeeld dat gepaard gaat met aanvallen van dyspneu (kortademigheid) en dat niet berust op linkszijdige decompensatio cordis.

Oorzaken:
Beschadiging van de longen door bijvoorbeeld langdurig roken of een stofrijke omgeving. De longen kunnen de grote hoeveelheid stof niet meer aan, raken geirriteerd en een afweerreactie komt op gang. Deze zorgt voor vernieling van het longweefsel. Hierdoor kan de patient minder goed ademen.
Mogelijk erfelijke aanleg, inademing van stoffen, inspanning, koude en allergenen.
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) is irreversibel (onherstelbaar) en chronisch. Chronische bronchitis en emfyseem vallen hier onder.

Oorzaken van een exacerbatie: virale of bacteriele luchtweginfectie, links decompensatio cordis, luchtvervuiling, weersveranderingen, scherpe lucht.

COPD wordt ingedeeld via de GOLD criteria:
GOLD 0: normale spirometrie, maar wel chronische symptomen (zoals hoesten, slijm productie)
GOLD 1: abnormale spirometrie (FEV1/FVC < 70% & FEV1 >= 80%), met of zonder symptomen
GOLD 2: abnormale spirometrie (FEV1/FVC < 70% & FEV1 tussen 50% en 80%), met of zonder symptomen
GOLD 3: abnormale spirometrie (FEV1/FVC < 70% & FEV1 tussen 30% en 50%), met of zonder symptomen
GOLD 4: abnormale spirometrie (FEV1/FVC < 70% & FEV1 < 30%), met chronisch longfalen

Verschijnselen:
Vooral tijdens uitademing (expiratie) een piepend, fluitend geluid hoorbaar
Lucht kan niet goed uit de longen
De vitale capaciteit (hoeveelheid lucht die na maximaal diepe inademing uitgeblazen kan worden) is verlaagd.
Chronische hoest met spuug
Samenknijpen van de spieren van de luchtwegen (specifiek bronchii)
Chronische ontstekingsinfiltraat
Oedeemvorming (vochtuittreding naar weefels)
Veel slijmvorming
Vernietiging van longweefsel

Bij een exacerbatie:
Toename van kortademigheid bij inspanning of ook zonder inspanning
Toename van slijm productie

Diagnostiek:
Meten van de FEV1 (is verlaagd bij COPD)
In de eindfase van COPD is de VD/VT verhouding te groot
ECG geeft een beeld van rechtsbelasting van het hart
Bloedgasanalyse: PO2, PCO2, pH, bicarbonaat
Inspanningsonderzoek

Bij exacerbatie:
Bloedgassen: hypoxemie en soms toename hypercapnie.
Lab: algemeen bloedbeeld, leverenzymen, electrolyten, nierfunctie testen.
X-thorax
ECG (indien nodig)
Sputumkweek
Spirometrie (vaak niet uitvoerbaar en niet noodzakelijk): FEV1 en FVC verlaagd.

Behandeling:
Direct stoppen met roken.
Een goed voedingspatroon aanhouden.
Griepvaccinatie
Cave! Zuurstof toedienen kan bij ernstige COPD aanleiding geven tot het stoppen van de ademhaling, daarom niet meer dan 1 liter/min toedienen.
Medicamenteus:
Stap 1:
Salbutamol of terbutaline (beta 2 sympaticomimeticum), ipratropium (parasympaticolyticum)
Stap 2:
Ipratropium + Salbutamol of Terbutaline
Indien de patient niet heeft gerookt en een atopische constitutie heeft of astma heeft gehad Prednisolon of Budesonide (glucocorticoid) proberen.
Acute benauwdheid:
Prednisolon
Frequente exacerbaties:
Acetylcysteine (mucolyticum) toevoegen.

Bij exacerbatie (in ziekenhuis):
->Combivent 4-6dd vernevelen 2,5ml (ipratropiumbromide 500microg + salbutamol 3 mg)
Na 30 min herhalen bij persisterende bronchusobstructie of slechte gaswisseling. Overweeg beta2-agonist.
->Start 30mg prednisolon per os 1dd1 10-14 dagen. OF dexamethason intraveneus (start met 5mg, daarna 3 dagen 10mg/24uur, daarna prednisolon per os 0,25mg/kg 2dd1 10 dagen)
->Bij ernstige exacerbaties/respiratoire insufficientie: eufylline (=theofylline) 5mg/kg (in 1 ampul zit 10ml: 17,57mg/ml), daarna 0,5mg/kg/uur (Cave! bij rechts decompensatio cordis of leverfalen dosis halveren)

Streef naar >90% zuurstofsaturatie
Bij neiging tot hypercapnie 0,5-1 L O2 (meer indien het noodzakelijk is)

Antibiotica bij verdenking bacterieel infect: augmentin (1000/200mg intraveneus 4dd. Daarna zo snel mogelijk over op 3dd 625mg per os)

Indien lage pH en/of hoge pCO2 BiPAP overwegen.
Indien toenemende hypercapnie dopram (=doxopram. Theofylline dan staken):
-1ste uur 2-3mg/min intraveneus
-daarna 1,5mg/min intraveneus (max 4 dagen)
Cave! Geen doxopram bij mechanische obstructie, CVA, ernstige hoge bloeddruk, status astmaticus, thyreotoxicosis, feochromocytoom, slechte hart functie.

Indien te slecht (onder andere pH <7.25) IC.

Na stabilisatie fysiotherapie.

Terug naar hoofdpagina <<

Commentaar

Naam