Cocaine (misbruik, effecten)

definitie:

Oorzaken:
Achtergrond:
Cocaine wordt gevormd uit de cocaplant Erythroxylon coca. Cocaine werd in het verlenden gebruikt om vermoeidheid te verminderen, beter te presteren en verschillende kwalen te behandelen. Tot 1903 was het een bestandsdeel van Coca Cola.

Toepassingsvormen:
-kauwen van cocablaadjes
-snuiven van de zoutvorm van cocaine (cocainehydrochloride poeder)
-gespoten in opgeloste vorm
-roken (basen), waarbij na verhitten van een oplossing van cocainehydrochloride met een basich middel (zoals natriumbicarbonaat of amonia) basecoce (crack) wordt verkregen. Deze kan dan in een pijpje worden gerookt of geinhaleerd van aluminiumfolie.

Effect:

Route	Begin effect	Piek van effect (min)	Duur effect (min)	Halfwaardetijd (min)
Inhalatie	7 s	1-5	20	40-60
Intraveneus	15 s	3-5	20-30	40-60
Nasaal	3 min	15	45-90	60-90
Oraal	10 min	60	60	60-90

Uitscheiding:
50% wordt gemetaboliseerd door de lever (gehydroliseerd door butyrylcholinesterase en leveresterase) en plasma (pseudocholinesterasen). Minder dan 10% wordt onveranderd door de urine uitgescheiden. 40% wordt spontaan gehydroliseerd (resultaat is benzoylecgonine).
Bij gebruik van grote hoeveelheden coce (1-2 gram of meer), kunnen de metabolieten gaan accumuleren in vetweefsel en het centrale zenuwstelsel, waarvandaan het langzaam vrijkomt (dit is de rede dat bij sommige mensen het gedurende 2 weken in de urine detecteerbaar kan zijn)
De halfwaardetijd van cocaine is 48-75 minuten.
Bij hypotensie, low-output hartfalen, zwangere vrouwen, kinderen, feuten, patienten met leverziekte en bij ouderen, wordt cocaine niet zo snel omgezet, waardoor zij extra vattelijk zijn op ernstige complicaties.

Minimaal dodelijke dosering:
Bij mensen die niet gewend zijn aan cocaine, kan 20mg intaveneus, 500-1.4gram cocaine oraal dodelijk zijn. Mensen die verslaafd zijn aan cocaine kunnen echter veel hogere doseringen gebruiken, zonder er dood aan te gaan.

Werking van cocaine:
Cocaine blokkeert de heropname van norepinefrine, dopamine en serotonine. Dysfunctie van de presynaptische GABA-B-receptoren. Stimuleert de afgifte van glutamaat. Afgifte van norepinefrine en epinefrine door heropname te remmen en afgifte te stimuleren. Stimulatie van CRH, waardoor verhoogde ACTH en cortisol spiegels. Het stimuleert de afgifte van LH en FSH en onderdrukt de afgifte van prolactine.
Onthoudingssyndroom door afgenomen dopamine D2 receptorfunctie en toegenomen dopamine D1 receptoractiviteit.

Frequentie:
Geschat wordt dat 10:2500 mensen cocaine verslaafd is


Risicofactoren:


Verschijnselen:
Bij sporadisch gebruik:
Opgewektheid, vrolijkheid
Meer zin in seks
Snelle hartslag (tachycardie)
Gevoel de hele wereld aan te kunnen
Snelle ademhaling (tachypnoe)
Wijde pupillen
Verhoogde bloeddruk
Versterkt zweten
Meer uithoudingsvermogen
Honger en vermoeidheid verdwijnen
Minder pijn

Complicaties bij langduriger gebruik:
Rusteloosheid
Snel geïrriteerd
Overmoedig
Contacten met anderen zijn oppervlakkig
Geen zin in seks
Geen eetlust
Vatbaarder voor infecties
Trillingen
Bewegingsstoornissen
Hart (cocaine is giftig voor het hart): cardiomyopathie (hartspierziekte), angina pectoris (onvoldoende doorbloeding hart), myocardinfaract (hartaanval), aortaruptuur (openbreken van de grote lichaamsslagader)
Waanvoorstellingen
Achterdocht en angst
Agressie
Delier (ernstige verwardheid)
Psychose met wanen en/of hallucinaties. Meestal weet de patient dat het door de cocaine komt. Psychose kan voortbestaan tot lang nadat de cocaine uit het lichaam verdwenen is.

Bij snuiven:
Zadelneus
Bijholteontsteking (sinusitis)
Hoofdpijn

Bij spuiten:
Abcessen (onderhuidse ontstekingen)

Combinaties:
Samen met nicotine (dit verhoogd het cardiovasculair risico fors)
Samen met heroine (speedball. Dit verminderd de opgewondenheid door cocaine)
Samen met benzodiazepinen (dit verminderd de high)
Samen met alcohol (de helft van de cocainegebruikers gebruikt deze combinatie. Het versterkt het giftig effect op hart en lever (door vorming van cocaethyleen). Verhoogt het risico op plotselinge dood tot 25x.)
Samen met organofosfaten (dit heeft een sterkere high door vermindering van de pseudocholinesterase, maar ook een vergroot risico op sterfte)
Samen met cholinesterase remmers (dit geeft een versterkte high)
Samen met fenitoine (dit geeft een versterkte high. Bij mensen met verlaagd albumine kan het dodelijk zijn)

Onthoudingsverschijnselen:
Ongelukkig zijn
Opgewondenheid of juist traagheid
Emotionele labiliteit
Prikkelbaarheid
Angt
Paniekaanvallen
Tanden knarsen
Heen en weer lopen
Trillen

Complicaties:
Misselijkheid en braken
Hyperthermie (te hoge lichaamstemperatuur)
Hartritmestoornis
Hartinfarct
Hersenbloeding
Psychose
Abcessen (door naast de ader te spuiten)
Zadelneus
Delier
Verhoogd suiciderisico in de fase waarin het effect van cocaine afneemt (hoogte tussen de drugs. Combinatie met alcohol geeft nog hoger suiciderisico)
Serotinerg syndroom door gebruik van SSRI's samen met cocaine
Verhoogd risico op complicaties door gebruik van MAO remmers, TCA's, alfa-methyldopa en reserpine samen met cocaine

Diagnostiek:
Cocaine kan getest worden in het speeksel, urine en haren.

Cocaine onthouding (volgens DSM-IV)
A. Bij het staken van het gebruik van cocaine dat fors en langdurig is geweest
B. Sombere stemming en 2 of meer van de onderstaande punten:
-moeheid
-levendige onaangename dromen
-slaapproblemen (te lang/ te kort)
-toegenomen eetlust
-psychomotorische vertraging of agitatie
C. Symptomen in B veroorzaken lijden of beperkingen
D. Symptomen zijn niet het gevolg van een psychische of somatische stoornis

Afhankelijkheid van cocaine:
Patroon van onaangepast gebruik van een middel dat significante beperkingen of lijden veroorzaakt (volgens definitie 3 van het volgende binnen 12 maanden):
~tolerantie
--behoefte aan steeds meer van het middel om de gewenste werking te bereiken
--duidelijk verminderd effect indien steeds dezelfde dosis gebruikt wordt
~onthouding
--het karakteristieke onthoudingspatroon van het middel
--het middel wordt gebruikt om de onthoudingsverschijnselen te verminderen
~het middel wordt meer gebruikt dan aanvankelijk gepland
~de wens om met het middel te stoppen bestaat, maar de pogingen daartoe zijn vruchteloos
~een groot deel van de dag wordt besteed aan het verkrijgen en nuttigen van het middel en aan het herstel na gebruik
~er is een duidelijke impact op het sociaal functioneren en/of beroepsmatig functioneren
~gebruik wordt voortgezet, ondanks het besef dat het middel bijdraagt aan psychische of fysieke achteruitgang

Misbruik van cocaine:
Patroon van onaangepast gebruik van een middel dat significante beperkingen of lijden veroorzaakt (volgens definitie 3 van het volgende binnen 12 maanden):
~door gebruik van het middel kan onvoldoende worden voldaan aan verplichtingen op het werk, school of in het verdere sociale leven
~gebruik van het middel in situaties waarin het gevaarlijk is
~herhaaldelijk in samenhang met gebruik van het middel strafbare feiten plegen
~gebruik van het middel, ondanks sociale of intermenselijke problemen veroorzaakt door gebruik van het middel
~de verschijnselen hebben nooit voldaan aan de criteria van afhankelijkheid van een middel


Behandeling:
In crisissituaties door cocaine gebruik:
-bij hyperthermie: koude dekens, haloperidol
-maligne hypertensie: propanolol, fentolamine
-insulten: diazepam
-agitatie: haloperidol
-hyperactiviteit (agressie, agitatie, euforie, impulsiviteit): serotonine antagonisten
-tegen cardiotoxische effecten zouden labetolol, verapamil of nifedipine gunstig zijn
-bij cocainepsychose voorkeur voor atypische antipsychotica. Tegen de onrust en agitatie benzodiazepinen

Cave! bij de combinatie alcohol en heroine kan bij toedienen naloxon acuut longoedeem en hartaanval plaatsvinden
Bij de combinatie met benzodiazepinen kan na toediening van flumazenil een moeilijk behandelbaar epileptisch insult ontstaan

Controle:


Extra informatie:
Wordt uit de bladeren van de cocaplant (Erythroxylon Coca) gehaald.

Het cocaine delier ontstaat bij chronisch cocainegebruik. Hierbij treed namelijk een downregulatie op van receptoren in de ventromediale nucleus caudatus, het putame en de nucleus accumbens. Wanneer het dopaminesysteem zich hier niet aan kan aanpassen, ontstaat het delier.

De insulten bij chronisch cocainegebruik kunnen ontstaan door dysfunctie van de presynaptische GABA-B-receptoren in de hippocampus.

Terug naar hoofdpagina <<