Ankyloserende spondylitis (=Bechterew)

definitie: ziekte van de ruggengraat met rugpijn en toenemende stijfheid van de wervelkolom.

Oorzaken:
Ontsteking van de aanhechtingsplaats van de wervelligamenten. De kans om het te krijgen is 16x groter als een andere eerste graads familielid het heeft. Duidelijke relatie met HLA-B27.

Frequentie:
0,1-1,4% van de bevolking. Begint meestal bij mensen jonger dan 40, zelden bij kinderen. HLA-B27 positief is 89% sensitief, 94% specifiek. Bij mensen met chronische lagerugpijn komt het in 4,6% voor.

Risicofactoren:
Uveitis, Reiter, psoriasis, Crohn, reactieve artritis.

Verschijnselen:
-Minstens 3 maanden last van rugpijn
-Ochtendstijfheid van de rug, minstens 30 minuten
-Tijdens de tweede helft van de slaap 's nachts wakker worden door de pijn
-Verbetering van de rugpijn bij bewegen en niet bij rust
-Wisselende mate van bil pijn bij zitten
-Moeheid en malaise (algeheel slecht gevoel)
-Acute uveitis anterior (bij 40%. Enkelzijdige pijn, lichtschuwheid, wazig zien door een ontsteking van het voorste gedeelte van het oog. Kan vaak terugkeren)
-Heuppijn
-Schouder pijn en bewegingsbeperking van de schouder (ontsteking van de insertie van de supraspinatuspees in de humerus)
-Pijn, stijfheid, zwelling in gewrichtenten in de armen en benen. Meestal acuut.
-Enthesitis (ontsteking van de aanhechtingsplaats van pezen en ligamenten aan het bot (bijvoorbeeld van de achillespees, de plantaire fascie, costochondrale overgang, manubriosernale overgang en sternoclaviculaire overgang))
-Soms cataract (staar)
-Soms glaucoom (zwelling en extreme pijn van het oog)
-Soms neurologische schade door druk op zenuwen in de rug
-Soms breuken van de wervelkolom
-Zelden cauda equina syndroom (beschadiging van de zenuwen laag in de rug)

Diagnostiek:
-Anamnestische gegevens
-CRP (verhoogd), BSE (matig verhoogd), HLA-B27
-Iemand met inflamatoire rugklachten en HLA-B27 positief heeft een 50-60% kans op AS.
-Bij al langdurig bestaande AS kan MRI van de saro-iliacale regio worden gemaakt. Verbening van de annulus fibrosus. De ruggegraat krijgt uiteindelijk een bamboestok karakter en buigt naar voren.
-Bij lichamelijk onderzoek: verminderde bewegelijkheid van de lage rug door naar voren te buigen (Shober test wordt gebruikt), Flesher test (patient staat met de rug tegen een rechte muur. De afstand tussen muur en achterhoofd wordt gemeten bij volledige in- en expiratie. Verschil van <2,5cm is abnormaal), directe drukpijn op de achterste heuppunten

Behandeling:
NSAID's, zonodig aangevuld met lichte opiaten
Fysiotherapie/bewegingstherapie
Intraarticulaire injectie van corticosteroiden bij ernstige gewrichtsklachten en enthesitis (niet van de achillespees en de sacro-iliacale aanhechtingsplaatsen)
DMARD voor patienten die niet genoeg reageren op NSAID's. Sulfasalazine of methotrexaat
Bij stijfheid van de wervelkolom kan anti-TNF-alfa worden gebruikt
Chirurchisch ingrijpen als laatste redmiddel: gewrichtsprotheses, wig osteotomie van de wervelkolom

DD:
Rheumatoide artritis, reactieve artritis, spondyloarthropatie, diffuse idiopatische skeletale hyperostose (Forestier ziekte)

Terug naar hoofdpagina <<