Migraine

definitie:

Oorzaken:
Dysfunctie (niet goed werken) van zenuwen. De precieze oorzaak is echter nog niet achterhaald. Enkel bij familaire hemiplegische migraine is een genetische factor betrokken. Uitlokkende factoren zijn: stress, tobben, menstruatie, de pil, moeiheid, honger, hoofd verwonding, voeding die tyramine, nitriet, glutamaat, aspartaat bevat.

Indeling:
Migraine met een aura (vormt 80% van de migraine groep)
Migraine zonder aura
Andere migraine (ritinale migraine, oftalmoplegische migraine, familaire hemiplegische migraine)

Frequentie:Lifetime-prevalentie 33% bij vrouwen en 13% bij mannen. 12% van de bevolking heeft maandelijks migraineaanvallen.

Risicofactoren:

Verschijnselen:
Er zijn verschijnselen die aan de aanval voorafgaan:
-Moeheid
-Concentratieverlies
-Stijve nek
-Fotofobie (lichtschuwheid. Liggen in een donkere kamer geeft verlichting)
-Gevoeligheid voor geluiden
-Nausea (misselijkheid)
-Wazig zien
-Geeuwen
-Bleekheid

De aanval heeft de volgende verschijnselen:
-Begin met of zonder aura (zie extra informatie voor uitleg)
-De hoofdpijn begint meestal in de ochtend (het kan dus ook op ieder ander tijdstip en zelfs tijdens de slaap ontstaan)
-Meestal aan 1 kant van het hoofd pijn, maar kan ook voorhoofd of hele hoofd zijn
-De pijn komt langzaam opzetten en verdwijnt ook langzaam
-De pijn is zeurend, diep, zonder pieken als het mild is en met pieken als het ernstig is
-Plotselinge bewegingen met het hoofd doen de pijn verergeren
-Fotofobie (lichtschuwheid. Liggen in een donkere kamer geeft verlichting)
-Tranenvloed
-Veel slijm in de neus
-Verandering in lichaamstemperatuur
-Verandering in pupil grote
-Huid pijnlijk bij aanraking

Complicaties:
Chronische migraine
Status migrainosus
Persisterende aura sonder infarct
Migraine infarct
Epileptische aanval door migraine

Diagnostiek:
Volgens International Headache Society-criteria voor migraine

Migraine zonder aura:
A) Minimaal 5 aanvallen die voldoen aan citeria B-D
B) Hoofdpijnaanvallen duren 4-71 uur (onbehandeld of niet succesvol behandeld)
C) Hoofdoijn voldoet niet aan minimaal 2 van de volgende kenmerken:
-unilateraal
-pulserend
-matig of ernstige pijn
-verergering door inspanning
D) Gedurende de oofdpijn minimaal 1 van de volgende:
-misselijkheid en/of braken
-fotofobie en fonofobie
E) niet toegeschreven aan een andere aandoening

Migraine met aura:
A) Minimaal 2 aanvallen die voldoen aan citeria B-D
B) Aura bestaande uit minimaal 1 van de volgende, maar geen motorische zwakte:
-volledig reversiebele visuele symptomen, bestaande uit positieve verschijnselen, zoals flikkerende lichten, stippen of lijnen, en/of negatieve verschijnselen, zoals uitval van gezichtsveld
-volledige reversiebele sensibele symptomen, bestaande uit positieve verschijnselen, zoals speldenprikken, e/of negatieve verschijnselen, zoals gevoelloosheid
-volledig reversiebele dysfatische spraakproblemen
C) Minstens 2 van de volgende:
-homonieme visuele symptomen en/of unilaterale sensibele symptomen
-minimaal 1 van de auraverschijnselen breidt zich in >5min geleidelijk uit en/of verschillende auraverschijnselen beginnen na elkaar in > 5min
-ieder auraverschijnsel duurt >5min en <60min
D) Hoofdpijn voldoet wel aan (typische aura met migraineuze hoofdpijn) of niet (typische aura met niet-migraineuze hoofdpijn) de criteria B-D
E) Hoofdpijn begint tijdens aura of volgt binnen 60min, of er treedt geen hoofdpijn op (typische aura zonder hoofdpijn)
F) Niet toegeschreven aan een andere aandoening

Retinale migraine volgens de International Headache Society
Herhaaldelijke aanvallen van monoculaire visusuitval, waaronder scintallaties, scotomen of blindheid, samenhangend met migrainehoofdpijn.
A) minstens 2 aanvallen die voldoen aan criteria B en C
B) Volledig omkeerbare monoculaire, positieve en/of negatieve visuele fenomenen, zoals scintillaties, scotomen of blindheid, bevestigd door onderzoek tijdens een aanval, of door middel van een tekening van de patient van monoculaire visisuitval tijdens een aanval
C) Hoofdpijn die voldoet aan criteria B-C voor migraine zonder aura die begint tijdens de visuele symptomen of binnen 60minuten daarop volgt
D) Niet afwijken oogheelkundig onderzoek tussen de aanvallen
E) Niet toe te schrijven aan een andere oorzaak. Adequaat onderzoek sluit andere oorzaken voor voorbijgaande monoculaire blindheid uit.

Behandeling:
(rechtstreeks uit hoofdpijn protocol NHG)
Aanvalsbehandeling
- Stap 1: metoclopramide of domperidon oraal of rectaal met tegelijk 1000 mg paracetamol of 1200 mg carbasalaatcalcium, of een combinatiepreparaat (900 mg acetylsalicylzuur/10 mg metoclopramide).
- Stap 2 (bij onvoldoende effect van stap 1): metoclopramide of domperidon en een NSAID, bijvoorbeeld 600 mg ibuprofen of 500 mg naproxen of 50-100 mg diclofenac.
- Stap 3 (bij onvoldoende effect van stap 1 en 2): een triptaan. Bij misselijkheid of braken of wanneer orale medicatie onvoldoende werkt een triptaan per neusspray, zetpil of injectie.
Preventieve behandeling bij 2 of meer aanvallen per maand: betablokker 100 mg metoprolol 1-2dd of 80 mg propranolol 1-2dd, minimaal 6 maanden; eventueel additioneel aanvalsmedicatie.
Preventieve behandeling bij migraine rond menstruatie
- Drie dagen voor menstruatie tot aan het einde van menstruatie 100 mg metoprolol 1-2 dgs of 80 mg propranolol 1-2 dgs, of een NSAID, of estradiol (oraal: 2-4 mg per dag gedurende de hele menstruatie, of transdermaal: 3 oestrogeenpleisters van 50-100 microgram: 1 pleister op dag 3 vóór, 1 pleister op dag 1 vóór en 1 pleister op dag 2 van de menstruatie).
- Migraine door ‘de pil’: andere ‘pil’ proberen. Migraine tijdens stopweek: overweeg door te laten slikken.
Migraine bij kinderen. Paracetamol volstaat meestal bij sporadische migraineaanvallen.
Clusterhoofdpijn. Aanvalsbehandeling met 100% O2, 7-10 liter per kapje gedurende 15 minuten, of 6 mg sumatriptan subcutaan, of 20 mg per neusspray (maximaal 2dd).

Controle:

Extra informatie:
DD:
Bij hoofdpijn 's nachts moet gedacht worden aan een hersentumor of glaucoom

Aura
Meestal bestaat het uit enkele onderdelen: visuele stoornissen, gevoelssensaties, spierzwakte, spraak stoornis.
-Het visuele aura bestaat uit een niet gekleurd zigzag lijntje dat over het gezichtsveld trekt, naar de zijkant en een gedeelte achterlaat met wazig zien.
-Sensorische aura bestaat meestal uit tintelingen die beginen in 1 hand, samengaand met een dood gevoel in die hand. Het gevoel trekt later naar het onderste gedeelte van het gezicht en de lippen
-Motorische aura betreft meestal 1 hand of arm. Deze aura duurt meestal langer dan 1 uur. De visuele, sensorische en afasische aura duren korter.
Indien de aura dagen aanhoud, moet gedacht worden aan een migraine infarct.

Flikkerscotoom - entopisch fenomeen in de vorm van een lichtflikkering, soms zigzagvormig, gepaard aan een van opzij komende donkere vlek; typisch verschijnsel bij migraine

Fortificatiespectrum - bij een flikkerscotoom komen soms zigzaglijnen voor die doen denken aan een militaire verdedigingslinie, een fortificatie

Fosfeen - lichtfenomeen in het oog, opgewekt door uitwendige druk op de oogbol, soms ook spontaan
 

Terug naar hoofdpagina <<