definitie:
ontsteking van de hersenvliezen door een bacterie
Oorzaken:
80% veroorzaakt door Neisseria meningitidis (meningokok) en Streptococcus pneumoniae (pneumokok).
Andere verwekkers: H. influenzae (3%), S. agalactiae (3%), S. aureus (3%)
De bacterien berijken de hersenvliezen door het bloed via de neus of keel. Ook direct via een myelomeningokele, schedelbasisfractuur, neurochirurgische ingreep, otitis media, sinusitis frontalis.
Frequentie:
Incidentie 5 per 100.000 per jaar
Risico factoren:
Komt meestal voor bij kinderen jonger dan 5.
Verschijnselen:
Acuut (ziektebeloop binnen 24 uur) of subacuut (binnen 1-6 dagen)
Koorts (soms niet)
Hoofdpijn
Misselijkheid (nausea)
Braken (emesis)
Fotofobie (lichtschuwheid)
Nekstijfheid (het niet kunnen plaatsen van de kin op de borst. Bij 80%)
Problemen met het oog naar buiten te bewegen (nervus abducens schade)
Gehoorproblemen (nervus acusticus schade)
Epileptische insulten (bij 30%)
Vooral bij pneumokokken: hemiparese (helft van lichaam niet kunnen bewegen), afasie (spraakproblemen)
Vooral bij meningokokken: petechien en purpua (rode vlekjes en rode plekken. Vooral op de romp en de armen en benen, maar ook op het hoofd, handpalmen en voetzolen. Bij 80%)
Complicaties:
Door meningokokken gaat 4% dood. Door pneumokokken zelfs 30%.
Gehoorstoornissen (10%)
Gedissimineerde intravasale stolling (bij meningokokken)
Diagnostiek:
Eerst een CT-scan (om een RIP uit te sluiten), daarna bloedkweken en lumbaalpunctie, daarna direct antibiotica starten.
Liquor: eiwit hoog, veel leukocyten en laag glucose. De liquor kan ook normaal zijn.
Uit het bloed kan via een gram-preparaat snel een diagnose betreffende de verwekker worden verkregen.
Rontgenonderzoek naar de longen, sinussen en mastoid om een infectiebron te vinden.
Behandeling:
Patient de eerste 24 uur geisolleerd verplegen en behandelen. Ziekte dient aangemeld te worden. Naaste contacten dienen rifampicine te krijgen.
Naast de hieronderstaande antibiotische behandeling kunnen in het begin ook corticosteroiden worden gegeven. Denk ook aan korts- en pijnbestrijding.
Hyponatriemie kan voorkomen. Deze ontstaat door cerebraal zoutverlies en dient dus geen vochtbeperkende maatregelen.
Leeftijd tussen 6 weken tot 60 jaar:
N. Miningitidis: penicilline 7 dagen intraveneus
S. Pneumoniae: penicilline 10 dagen intraveneus
Leeftijd boven de 60 jaar:
S. Pneumoniae: amoxicilline + ceftriaxon 10 dagen intraveneus
N. Miningitidis: amoxicilline + ceftriaxon 7 dagen intraveneus
L. Monocytogenes: amoxicilline + ceftriaxon 21 dagen intraveneus
Gram-negatieve staven: amoxicilline + ceftriaxon 21 dagen intraveneus
Patienten met risicofactoren zoals immunodeficientie, recent schedeltrauma, liquorlek, alcoholisme of diabetes:
S. Pneumoniae: amoxicilline + ceftriaxon 10 dagen intraveneus
L. Monocytogenes: amoxicilline + ceftriaxon 21 dagen intraveneus
Gram-negatieve staven: amoxicilline + ceftriaxon 21 dagen intraveneus
H. Influenzae: amoxicilline + ceftriaxon
Na neurochirurgie of liquorshunt:
Stafylokokken, streptokokken of Gram-negatieve staven: vancomycine + ceftriaxon 21 dagen intraveneus.
Er bestaan vaccins tegen groep-C-meningokokken en H. influenzae type b.
Warning: include(/home/sites/encymed.com/public_html//vraagje/comment.php) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/qb101211/data/www/encymed.com/ency_nl/m/include.php on line 11
Warning: include() [function.include]: Failed opening '/home/sites/encymed.com/public_html//vraagje/comment.php' for inclusion (include_path='.:/usr/share/pear/') in /var/www/qb101211/data/www/encymed.com/ency_nl/m/include.php on line 11