Oorzaken:
Meesal veroorzaakt door een bloedpropje of een vaatvernauwing.
Hypertensie (hoge bloeddruk), sterke bloeddrukdaling, diabetes mellitus (suikerziekte), atriumfibrilleren (boezemfibrilleren), klepafwijkingen van het hart, recent myocardinfarct, aneurysma, open foramen ovale, verhoogde hematocriet (dik bloed), arteriele dissectie, trombocytose, stollingsafwijkingen, vasculitis, hemodynamische stoornissen.
De verschijnselen die optreden zijn afhankelijk van het gebied van de hersenen dat aangedaan is. Zie bij Extra informatie de stroomgebieden van de belangrijke arterieen.
Herseninfarcten worden onderverdeeld in:
-Corticale infarcten: door infarcten in 1 of meerdere aftakkingen van grote arterien in de hersenen. Zitten meestal meer aan de buitenkant van de hersenen.
-Lacunaire infarcten: infarcten diep in de hersenen, kleine diameter (1,5cm), stroomgebied van perforerende bloedvaten
-Subcorticale infarcten: door afsluiting van een grote arterie. Geeft diep in de hersenen een groot infarct. Corticaal zal er door collaterale vaten geen ischaemie zijn.
-Waterscheidingsinfarcten: tussen twee verzorgingsgebieden van arterien in. Ontstaat na bloeddrukdaling.
Frequentie:
25.000 mensen per jaar in Nederland.
Risicofactoren:
Leeftijd boven de 55 jaar (dan 20 per 1000 per jaar)
Verschijnselen:
Hoofdpijn (bij 20%)
Verschijnselen die voor kunnen komen (hoeven niet allemaal ook aanwezig te zijn) op grond van een doorbloedingsstoornis passend bij een grote arterie (slagader):
Arteria cerebri media:
-halfzijdige zwakte van arm en gelaat
-gevoelsstoornis van arm en gelaat
-afasie indien in de dominante hemisfeer (niet kunnen spreken of taal kunnen begrijpen)
-acalculie (onvermogen om cijfers en rekenkundige symbolen te herkennen)
-stoornis in de ruimtelijke orientatie
-dysartrie (moeite met uitspreken)
-hemianopsie (halfzijdige zichtuitval)
Arteria cerebri anterior:
-halfzijdige zwakte van been
-gevoelsstoornis van been
-gedragstoornis
-apathie
-desorientatie
-zelden zwakte van gelaat of arm en dysartrie
Arteria cerebri posterior:
-homonieme uitval van het gezichtsveld (beide binnenste zijden van het zich zijn uitgevallen) dit kan halfzijdig of een kwart zijn
-zelden halfzijdige zwakte of gevoelsstoornissen
Arteria vertebralis en arteria basilaris:
-halfzijdige coordinatiestoornis homoniem (aan de kant van het infarct) (cerebellum)
-dysartrie (niet goed kunnen uitspreken) (cerebellum)
-draaiduizeligheid (cerebellum)
-dubbelzien (hersenstam)
-slikstoornis (hersenstam)
-dysartrie (hersenstam)
-draaiduizeligheid (hersenstam)
-bilaterale (aan beide kanten) of alternerende (dan weer wel, dan weer niet) zwakte of gevoelsstoornissen (hersenstam)
-aantasting van de hersenzenuwen en een contralaterale hemiparese (niet kunnen bewegen van de spieren aan de andere kant van het lichaam, tenopzichte van het infarct) (hersenstam)
-homonieme (aan de kant van het infarct) pijnzinstoornis van de gelaatshelft en contralaterale (aan de tegenovergestelde kant) in het lichaam (medulla oblongata)
Binnen 3 maanden na het ontstaan van het infarct dient hersel op te treden. Na deze periode gebeurt er nog zeer weinig
Complicaties:
25% gaat dood binnen 1 maand
20% ernstige handicapts
35% geringe restverschijnselen
20% hersteld volledig
Diagnostiek:
CT-scan hersenen (in acuut stadium. Bij 50% van de infarcten is er niets te zien op CT)
MRI-scan (uitvoeren als er op de CT-scan niets te zien is)
Laboratoriumonderzoek: algemeen bloedbeeld, glucose, ht, cholesterol, syfilisserologie
Bij verdenking op vasculitis: lumbaalpunctie
ECG
X-thorax
Behandeling:
Opname op een Stroke Unit (in ziekenhuis)
Binnen 3 uur na het begin van de verschijnselen: recombinant tissue plasminogen activator (rt-PA) 0,9 mg/kg
Acetylsalicylzuur 300 mg 14 dagen lang
Laagmoleculair heparine subcutaan (om complicaties van bedlegerigheid tegen te gaan)
Controle:
Extra informatie:
Stroomgebieden (deze komen aan beide kanten van de hersenen voor):
Arteria carotis externa: schildklier, pharynx, tong, aangezicht, hoofdhuid, groot deel van de hersenvliezen
Arteria carotis interna:
-Arteria opthalmica: oogbol, retina
-Arteria cerebri anterior: frontale hersenkwab, paramediane gedeelte hersenen (met het motore en sensibele deel van het been)
-Arteria cerebri media: temporale kwab, parietale kwab (met motorische en sensibele cortex. In de dominante hemisfeer ook spraak, rekenen en lezen):
--Perforerende arterieen: delen van de basale kernen, capsula interna, thalamus
Arteria vertebralis: cerebellum, occipitale kwabben:
-Arteria cerebelli posterior inferior: deel van de medulla oblongata, groot deel van de cerebellaire hemisferen
-Arteria basilaris: groot deel van de hersenstam:
--Arteria cerebri posterior: occipitale kwabben (met het zicht):
---Perforerende arterieen: basale kernen, capsula interna, thalamus
Hieronder staat de globale indeling van de hersenen:
